Maak kennis met de Sami

Maak kennis met de Sami

In Scandinavië maak je kennis met de Noorse, Zweedse, Finse of IJslandse cultuur. Op culinair en design vlak doe je er ongetwijfeld nieuwe inspiratie op. In het noorden van Noorwegen, Zweden en Finland leer je ook de Sami kennen. Dit zijn de oorspronkelijke bewoners van Lapland en het laatste inheemse volk van Europa. Zelf noemen ze het niet “Lapland”, maar “Sápmi”.

 

Vissers of rendierhouders

De oorspronkelijke Sami waren vissers of rendierhouders. De vissers woonden in dorpen, de rendierhouders waren nomaden. Ze leefden in tipi’s (“lavvu”) en volgden hun rendieren gedurende de zomertrek. Vandaag werken de Sami in allerlei sectoren en wonen ze net als andere Scandinaviërs in dorpen. Wat hen nog steeds bindt? De diepe connectie met de natuur.

Sami-cultuur-Lapland-handwerk-armbanden
Sami-cultuur-Lapland-man-met-rendier-winter
Sami-vrouw-met-handwerk-Lapland

8 Sami weetjes

1- Vandaag zijn er nog zo’n 80 000 Sami. Ongeveer de helft daarvan leeft in Noorwegen.
2- De Sami cultuur wordt nog steeds in ere gehouden in parlementen en cultuurhuizen. Het Noors Sami parlement bevindt zich in Karesjok, het Fins Sami parlement vind je in Inari. In Zweden is het dorpje Jokkmokk de ideale plek om kennis te maken met de Sami cultuur.
3- Rendieren zijn een centraal deel van de Sami cultuur. Bijna alle rendieren in Lapland zijn eigendom van de Sami. De Sami herkennen hun kudde door patronen op het oor.
4- Disney ging te rade bij de Noorse Sami voor Frozen 2. De filmmakers baseerden zich onder meer op de Sami voor de Northuldra-personages die Anna en Elsa in het betoverende woud ontmoeten. Frozen 2 is ook de eerste Disney-film ooit die een versie kreeg in de taal van de Sami.
5- De Sami hebben dus een eigen taal. Er zijn zelfs 9 verschillende Sami talen die in geen enkel opzicht op een andere Scandinavische taal lijken. Ze hebben onder meer heel wat woordenschat die te maken heeft met rendieren en sneeuw.
6- Het handwerk of “duodji” van de Sami wordt ook vandaag nog geprezen. Ze maken gereedschap uit hout, schoenen, messen en juwelen.
7- De “joik” of traditionele Sami zang is aan een renaissance bezig is. In 2019 behaalde Noorwegen de zesde plaats op het Eurosongfestival met een nummer dat Engelse pop en Sami joik combineert. In 2014 won de Zweedse Sami zanger Jon Henrik Fjällgren “Sweden’s got talent”.
8- De traditionele klederdracht is bewaard gebleven. Vandaag dragen de Sami hun “kofte” weliswaar enkel op speciale gelegenheden. De kleuren, patronen en decoraties geven meer informatie over hun geografische oorsprong.