Saunacultuur: toegangspoort naar het geluk?

In Scandinavië maakt wellness deel uit van het dagelijkse leven. Wie aan Finland denkt, denkt onvermijdelijk aan sauna’s. Dat is niet verwonderlijk, want het land is dé ultieme saunakampioen. Meer sauna’s dan auto’s, we kunnen het ons in België bijna niet inbeelden maar hier is het de realiteit. Er zijn er zo’n drie miljoen, wat meer dan één exemplaar per twee personen betekent. Reis je binnenkort naar Finland en wil je letterlijk ondergedompeld worden in de cultuur? Dan kan een saunabezoek niet ontbreken. In deze blog vertellen we je hoe zo’n ritueel verloopt en aan welke etiquetteregels je je moet houden.

Het is een totaalbeleving: de geur van oude dennen en teershampoo, tussendoor afkoelen in de koude meren en nagenieten met je handen gewikkeld rond een koud biertje… In Finland wordt er wekelijks tijd gemaakt voor een saunamoment. Finnen behoren elk jaar weer tot de gelukkigste mensen ter wereld. Zou de saunacultuur daar iets mee te maken hebben?

De poort van het leven

De Finse saunacultuur is zo uniek dat het door Unesco werd erkend als niet-tastbaar cultureel erfgoed. Baby’s werden vroeger geboren in de sauna, de enige steriele plek binnenshuis dankzij de warme temperaturen. Als iemand stierf, werd het lichaam hier een laatste keer gereinigd.

De sauna fungeerde dus heel lang als ‘de poort van het leven’, zowel bij de geboorte als bij de dood. Vandaag is het nog steeds heel belangrijk: hier staat standaard een wekelijks saunabezoek op de planning.

We kunnen dus wel stellen dat de sauna deel uitmaakt van de Finse identiteit. Deze eeuwenoude traditie moet je als toerist in ere houden.

Jong geleerd…

Jong geleerd is oud gedaan. In Finland is dat niet anders: peuters bezoeken voor het eerst de sauna als ze slechts een paar maanden oud zijn. Vanaf dat moment houdt het nooit meer op, want de sauna is hier een ‘way of life’.

Samen ontspannen in de hete lucht maakt deel uit van de persoonlijke ontwikkeling en helpt bij het opbouwen van relaties. Dan hebben we het niet alleen over romantische en vriendschappelijke relaties: ook zakelijke relaties worden in Finland opgebouwd in de sauna.

Zelfs in het Finse parlement worden zaken besproken in de sauna. Hier worden discussies gevoerd en belangrijke beslissingen gemaakt, niet in bestuurskamers.

Kind in de sauna
Vers water halen voor de sauna in Finland

Reiniging van lichaam en ziel

De sauna is een plaats voor lichamelijke én geestelijke reiniging. Het naakte gebeuren legt letterlijk en figuurlijk de ziel bloot.

Ook wie niet gelooft in geestelijke reiniging, kan een saunabezoek maar beter overwegen. Het zou namelijk voor een betere bloedcirculatie en een beter immuunsysteem zorgen. Bovendien zou het ook pijnstillend werken, zeker bij reumapatiënten. Feit of fabel, de wetenschappelijke wereld raakt er maar niet uit of saunabezoeken al dan niet de gezondheid ten goede komen. Wat wel zeker is, is dat een saunabezoek wonderen doet voor de mentale gezondheid. Bye bye, stress en zorgen!

Enkel wie open wonden heeft of met ernstige gezondheidsproblemen kampt, zoals hartaandoeningen, slaat het best over. Hoewel er vroeger geboortes in plaatsvonden, wordt het nu toch afgeraden om baby’s mee te nemen in de sauna.

De Finse traditie

Elektrische sauna’s, in Finland denken ze er het hunne van. Er kan maar één soort de traditionele sauna zijn en volgens de Finnen is dat steevast het type dat opgewarmd wordt met hout. Het duurt een aantal uur vooraleer het hout de sauna opwarmt en pas als de rook is vrijgelaten, is de sauna klaar voor gebruik. Je moet dus wel even wachten tot je ervan kan genieten, maar de authentieke verwennerij doet je dat volledig vergeten.

Mannen en vrouwen gaan gewoonlijk apart naar de sauna, maar families gaan wel gezamenlijk. Ook evenementen zoals trouwfeesten en verjaardagen gaan in Finland niet voorbij zonder sauna.

Tips voor het perfecte Finse saunagebeuren:
1. Douchen op voorhand. Het is niet alleen hygiënisch om te douchen vooraleer je de sauna bezoekt, Finnen zien het ook als een teken van respect. Ga ook zitten op een handdoek, niet rechtstreeks op de houten bankjes.
2. Ga naakt. Geloof ons, Finnen zijn zelf eerder teruggetrokken naar vreemden toe. Bij de sauna ligt dat echter anders: je hoort er naakt in te gaan, dat maakt de ervaring ook pas écht compleet. Toch liever niet? Wikkel je in een handdoek, dat wordt ook algemeen aanvaard.
3. Maak een bundel van verse berkentwijgen. Met deze ‘vasta’ of ‘vihta’ (afhankelijk van de regio) kan je jezelf ‘opzwepen’ tijdens het saunagebeuren. Het lijkt misschien raar, maar dit is heel goed voor je huid: achteraf voel je meteen de zachtheid.
4. Neem een emmer water mee. Niet om af te koelen, integendeel. Elke sauna bevat een emmer met hete stenen. Hier koud water opgieten zorgt ervoor dat er heel wat stroom vrijkomt, wat het nóg warmer maakt.
5. Afkoelen tussendoor. Krijg je even té warm? Het is hier heel gewoon om even naar buiten te gaan, een fris meer in te springen en terug verder te genieten. Pauzeer met een lekker drankje en maak het saunaritueel zo lang als je zelf wil.

Wil je de originele saunatraditie in ere houden? Dan doe je dit beter niet tijdens je saunabezoek: 

  • Naar muziek luisteren. Saunamomenten gaan in Finland niet gepaard met ‘relaxerende’ muziek. Toch hoeft het niet stil te zijn: het knetterende hout, het water, de bundel met berkentwijgen en de dieren buiten zorgen voor een rustgevende sfeer.
  • Aroma’s toevoegen. Er zijn al zoveel heerlijke geuren aanwezig, dat aroma’s hier overbodig zijn. Het enige wat je hier mag ruiken zijn verse kruiden, teershampoo en hout.
Vrouw geniet na van de sauna aan een meer in Finland

Wist je dat...

  • Sauna’s vind je hier overal: in studio’s, bij zomerhuisjes en openbare zwembaden, in sportscholen en hotels, op boten, op bussen en zelfs in de Burger King van Helsinki.
  • “Sauna” is het enige Finse woord dat over de hele wereld gekend is.
  • In de winter zorgen de vriestemperaturen voor interessante contrasten: duik in een icehole of rol in de diepe sneeuw. Het is goed voor de bloedsomloop én je krijgt er een ongelofelijke kick van!
  • Finnen zijn terughoudend tegenover vreemden, maar in de sauna bloeien ze helemaal open. Wie weet maak je hier Finse vrienden?
  • Het herbronnen gevoel na een saunabezoek… Je moet het ervaren om het te kunnen begrijpen. “Saunanjälkeinen”, zoals de Finnen het noemen, is het perfecte excuus om even niets te doen en om vast te houden aan dat pure gevoel.

Afkoelen in een meer in de zomer
Afkoelen in een icehole

Ook herbronnen in Finland? Ontdek ons aanbod!

Fins Lapland Winter 8 dagen

Juutua Winter Adventure

Dit typisch Lapse hotel is mooi gelegen in het Sámi-dorp Inari. Hier breng je een bezoek aan een Sámi Museum en rendieren, alsook aan andere typisch Lapse activiteiten.

Zuid-Finland Zomer 8 dagen

Blokhut aan het meer

Kom tot rust in een authentieke & stijlvolle Finse blokhut aan het water

Lofoten en Noors Lapland Zomer 8 dagen

Fotografiereis Lofoten

In kleine groep fotografieliefhebbers ontdek je de de majestueuze Lofoten eilandenarchipel.

Lofoten en Noors Lapland Winter 8 dagen

Winter Adventure Norway

Verken de ongerepte Lofoten met een verblijf in Narvik; de stad die omgeven is door torenhoge bergen en prachtige fjorden.

Lofoten en Noors Lapland Winter 8 dagen

Van Malangen tot Lofoten

Van de grillige Noorse kust bij Malangen naar de ongerepte Lofoten.

Lofoten en Noors Lapland Winter 8 dagen

White Lights Lofoten

De eilandengroep Lofoten vormt een lange keten eilanden van vulkanische oorsprong. De diepblauwe fjorden, de besneeuwde bergtoppen en de kleurrijke vissersdorpjes.

Lofoten en Noors Lapland Winter 8 dagen

Discover Lofoten

Ontdek de prachtige Lofoten eilanden, bedekt onder een witte sneeuwlaag. Ga sneeuwschoenwandelen, zeearenden spotten, kajakken, dorpjes bezoek en nog veel meer.

Lofoten en Noors Lapland Winter 8 dagen

Winterse magie op Lofoten en Vesteralen

Besneeuwde bergpieken, helderblauw water, kleurrijke vissersdorpjes en uitgestrekte verzichten over de oceaan en de fjorden. Ontdek dit onvergetelijke winterlandschap tijdens deze rondreis op de Lofoten en Vesterålen.

Lofoten en Noors Lapland Winter 5 dagen

Lofoten Winterescape

Ontdek de ongerepte Lofoten eilanden, bedekt onder een witte sneeuwlaag. Neem deel aan een sneeuwschoenwandeling, spot zeearenden, ga kajakken, bezoek dorpjes bezoek of doe één van de vele andere activiteiten.

Zuid-Finland Zomer 11 dagen

De highlights van de Finse archipel

Verken charmante historische steden en geniet van totale ontspanning aan de prachtige Finse archipel

Fins Lapland Winter 8 dagen

Lapland’s Finest Holiday Week

Heel gevarieerd programma met een gezellige pub om 's avonds in uit te blazen.

Fins Lapland Winter 8 dagen

Aava Sky Village Week

8-daagse reis vanuit Aava Sky Village, op een heuveltop in Fins Lapland, met prachtige uitzichten en enkele typisch Lapse excursies zoals een huskytocht en sneeuwscootertocht, enzovoort.

Zuid-Noorwegen Lente Nazomer Zomer 17 dagen

Familie Tur hotel & hytter

Een mooie rondreis vol variatie in natuurpracht en accommodaties.

Zuid-Noorwegen Lente Nazomer Zomer 12 dagen

Historiske Tur

Ontdek de hoogtepunten van het fjordengebied en de gezellige stad Bergen via historische charmehotels.

Zuid-Noorwegen Lente Nazomer Zomer 12 dagen

Nordic Tur

Geniet van de Noorse natuurpracht: diepblauwe fjorden, felgroene gletsjermeren, uitgestrekte hoogvlaktes en nationale parken.